DeDagbladen50

1  Christian van Thillo 11  Ronald Ockhuysen 21  Sander ter Heurne 31  Eugenie van Wiechen 41  Sanne Walvisch
2  Peter Vandermeersch 12  Aaf Brandt Corstius 22  Rosanne Hertzberger 32  Madelon Fortuin 42  Dennis Landman
3  Philippe Remarque 13  Lauren van der Heijden 23  Arnon Grunberg 33  Marko van Kampen 43  Arjan Paans
4  Paul Jansen 14  Jan Bonjer 24  Tom-Jan Meeus 34  Mandy van der Wal 44  Nynke de Jong
5  Erik Roddenhof 15  Frits Campagne 25  Corinne van Duin 35  Xavier van Leeuwe 45  Cees van der Laan
6  Hans Nijenhuis 16  Sylvia Witteman 26  Ebru Umar 36  Thijs Zonneveld 46  Ernst Keyzer
7  Gert Ysebaert 17  Bart Verkade 27  Angela de Jong 37  Rob Hoogland 47  Pier Baarsma
8  Willem Albert Bol 18  Erik van Gruijthuijsen 28  Thomas van Vessem 38  Christel van den Hazel 48  Peter Middendorp
9  Marc Vangeel 19  Bert Wagendorp 29  John van den Heuvel 39  Marike Stellinga 49  Barbara Hazenberg
10  Bas Heijne 20  Youp van 't Hek 30  Martijn Regtvoort 40  Sam Bremer 50  Evert Santegoeds


 

De dagbladenbranche in 2017

kent twee dominante, schijnbaar tegengestelde bewegingen. De eerste is consolidatie. Deze is inmiddels zo ver doorgevoerd dat deze tot stilstand lijkt te zijn gekomen; er kan eenvoudigweg niet verder worden geconsolideerd.

2017 is het jaar van de meest spectaculaire overnamestrijd in de Nederlandse media ooit. De media zelf zetten de kemphanen in karikaturen tegenover elkaar met TMG als inzet. Aan de ene kant John de Mol, eigenaar van Talpa met de ambitie een Nederlands crossmediaal megaconcern te bouwen, aan de andere kant Gert Ysebaert van Mediahuis, het Belgische dagbladconcern dat als een pure dagbladuitgever wordt neergezet.

De Mol in januari: “Ik heb een groot geloof in TMG als verzameling van een aantal sterke Nederlandse merken en de potentie van deze onderneming. Ik denk dat het goed is als de onderneming in private handen komt, want uit ervaring weet ik dat een beursnotering de flexibiliteit van de bedrijfsvoering beperkt. Door de toevoeging van het belang in Talpa Radio en SBS Nederland ontstaat er een onderneming die een betere positie verwerft in een snel veranderend medialandschap. Het is mijn doel om dit gerespecteerde mediabedrijf voor Nederland te behouden en verder uit te bouwen.”

Verdeelde Nederlandse dagbladenmarkt

Mediahuis, dat in 2015 in Nederland actief werd door de overname van NRC Media en in 2017 Media Groep Limburg inlijfde, heeft grootaandeelhouder familie Van Puijenbroek aan zijn zijde en staat meteen op voorsprong, maar De Mol bijt zich vast en geeft niet op.

De overnamestrijd verdeelt TMG in twee kampen, waardoor een soort van dubbele strijd ontstaat: het gevecht om TMG en het gevecht binnen TMG. Dat leidt tot tal van slachtoffers. Jacqueline Smit, Barbera Wolfsensberger, Harry de Wit, Lennard Hoogenraad en Philip Alberdingk Thijm, ruimen al dan niet gedwongen, het veld. Er worden rechtszaken uitgevochten - iedereen daagt elkaar voor de rechter. Op het hoogtepunt van de overnamestrijd wordt de Raad van Bestuur door de Raad van Commissarissen geschorst, een unieke gebeurtenis. CEO Geert-Jan van der Snoek en bestuurder Leo Epskamp worden buitenspel gezet door waarnemend voorzitter van de Raad van Commissarissen Jan Nooitgedagt, die de macht grijpt en de regie naar zich toe trekt. De reden is duidelijk: Van der Snoek wil het bod van De Mol een kans geven, maar de TMG-commissarissen zitten duidelijk in het kamp van Van Puijenbroek en Mediahuis. Hans Bakker wordt interim-CEO.

Ondertussen blijft De Mol aandelen TMG kopen. Hij gaat harder dan Mediahuis - zijn bod is hoger dan dat van Mediahuis - maar Mediahuis ligt voor en behaalt de meerderheid van de aandelen. Op 10 augustus staakt De Mol zijn overnamepoging, hij houdt vooralsnog een 29 procentsbelang in TMG. Mediahuis benoemt de Belg Marc Vangeel als CEO van TMG. Daarmee keert de rust terug.

De twee mannen die de Belgische dagbladenmarkt hebben verdeeld – Christian van Thillo van De Persgroep en Gert Ysebaert van Mediahuis – hebben ook de Nederlandse markt verdeeld. Ondanks de voortvarendheid waarmee Mediahuis in twee jaar tijd de Nederlandse markt heeft betreden, is De Persgroep de onbetwiste nummer één.

De Persgroep domineert DeDagbladen50 met 27 posities, een aandeel van 54 procent. Mediahuis komt tot negentien posities; 38 procent. Het betekent dat deze twee Belgische nieuwsbedrijven 92 procent van de posities in DeDagbladen50 opeisen. Nummer drie, FD Mediagroep, heeft drie posities en NDC Mediagroep één positie.

Van papier naar online

Consolidatie heeft ervoor gezorgd dat er slechts enkele spelers over zijn op de Nederlandse dagbladenmarkt. De tweede trend is een verregaande vorm van diversificatie. Dagbladen zijn al lang niet meer van papier, maar ook niet louter een printeditie met een website. 2017 was het jaar waarin dagbladen zich ook manifesteerden op mobiel en op social media. Maar het toverwoord was online video. In april lanceerde TMG onlinevideoplatform VNDG. De Persgroep ging los met het AD, dat op videogebied samenwerkingen aankondigde met onder meer 24Kitchen, Eurosport, Chantal Janzen en Katja Schuurman.

In 2017 sloot De Persgroep op salesgebied overeenkomsten met onder meer BrandDeli en NDC Mediagroep. Erik Roddenhof, sinds 1 januari 2017 CEO van De Persgroep: “De veranderende tv-wereld is evident. BrandDeli heeft daar in korte tijd een unieke plek in veroverd. We kennen elkaar van eerdere samenwerkingen en pitches. We hebben er daarom alle vertrouwen in dat BrandDeli ook met haar opgebouwde digitale expertise heel goed weet hoe ook onze online video in de markt te zetten.”

De Persgroep is hard op weg om een crossmediaal bedrijf te worden. In november 2016 neemt De Persgroep Makers Channel over. Roddenhof: “De merken, en daarmee het enorme dagelijkse bereik van De Persgroep, vormen samen met de kennis en kunde van Makers Channel op het gebied van short form video een heel mooie cocktail voor onze lezers, adverteerders en makers. We zullen samen met Makers Channel, redacties en partners nieuwe videoformats ontwikkelen. De samenwerking met Ziggo die eerder dit jaar is gesloten en de overname van Makers Channel zijn belangrijke stappen vooruit.”

Op de Advertisers’ Summit van De Persgroep in juni in Boedapest zegt De Persgroep CEO Christian van Thillo: "Er wachten ons grote veranderingen in het televisielandschap. Broadcasters moeten door het tekortschietend bereik in beweging komen en zullen samenwerken met uitgevers. Multiplatformbroadcasting is de toekomst. We zien nu het begin van echte convergentie tussen publishing en broadcasting. En full programmatic buying zal de norm worden, ook voor traditionele televisie."

NRC transformeert razendsnel richting digital en steeds vaker is het zelfs digital only. In 2015 bouwde NRC een betaalmuur in de website waardoor de journalistieke content van NRC online niet langer voor iedereen gratis toegankelijk is. Het online domein zelf kent ook een enorme dynamiek waar businessmodellen nog volop moeten worden getest. Zo is NRC de eerste grote uitgever die aankondigt uit Blendle te stappen - een beslissing die veel stof doet opwaaien.

NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch legt uit waarom tot dit besluit is gekomen: "In het kort: omdat we, ondanks al onze sympathie, oprecht vrezen dat Blendle op middellange termijn niet goed is voor de journalistiek." Het lange antwoord is natuurlijk wat genuanceerder. Vandermeersch: "Eerst dit: we houden bij NRC van journalistieke innovatie. Daarom hebben we ruim twee jaar geleden enthousiast meegewerkt aan de voorbereiding van Blendle. Jonge, enthousiaste ondernemers die, samen met de uitgevers van kranten, nieuwe lezers willen bereiken met goede journalistiek, dat juichen we natuurlijk toe. Blendle stelde mensen die geen abonnement op een krant/site wensten in staat om losse artikelen te kopen. Vorig jaar bijvoorbeeld haalde NRC op die manier een extra omzet van ongeveer 200.000 euro (exclusief BTW). Dat is evenveel als ongeveer vierhonderd zesdaagse papieren abonnementen op NRC Handelblad. Ter vergelijking: in totaal hadden vorig jaar 241.000 mensen een betaald abonnement op NRC."

"Los van dat economische argument is er een tweede belangrijk punt. Blendle verkoopt herverpakte krantenartikelen, uit nrc.next en NRC Handelsblad. Maar de redactie zet intussen sterk in op digital first en zelfs digital only. Stukken worden online verrijkt met video’s, met links naar originele documenten, met verwijzingen naar andere artikelen. Al die zaken ontbreken in Blendle. Alternatieve vertelvormen - journalistieke meerwaarde die we dankzij de mogelijkheden van online kunnen creëren - als liveblogs, video’s, interactieve graphics, quizzes, etcetera ontbreken in de Blendle-ervaring. Kijk naar onze verslaggeving over de verkiezingscampagne: een dagelijkse nieuwsbrief, wekelijkse podcasts, live fact checks en een interactieve programmatool en vraagbaak: niets van dat alles kan via Blendle."

Alexander Klöpping, oprichter en CEO van Blendle, reageert fel op Peter Vandermeersch: "Ik vind het een bizar statement van NRC. Dat Blendle niet zou innoveren is de wereld op z'n kop. Om de voorbeelden die Vandermeersch noemt, hebben we bij herhaling gevraagd en altijd zijn onze verzoeken geweigerd. Dat krijgen we nu teruggeworpen. Recentelijk zijn we begonnen met prachtige verkiezingsvideo's met Vice, om maar een voorbeeld te noemen. Zowel Blendle als Blendle Premium kost NRC niets, het trekt een nieuwe doelgroep aan die anders niet voor journalistiek betaalt."

In oktober 2017 trekt ook De Telegraaf zich terug uit Blendle Premium. Volgens hoofdredacteur Paul Jansen stopt de krant omdat Blendle met Premium bundels van artikelen verkoopt en zo te veel op de stoel van de uitgever gaat zitten. Ook vindt hij dat de verhalen te goedkoop worden aangeboden.

De top 50

Christian van Thillo staat in de eerste editie van DeDagbladen50 op nummer één. De Persgroep had in 2016 een uitstekend jaar; de omzet groeide met 9 procent tot 1,5 miljard euro en de netto winst groeide met 7 procent tot 117 miljoen euro. Van Thillo is te spreken over de activiteiten van De Persgroep in Nederland: "De Persgroep Nederland is nu ons grootste bedrijf, wellicht ook ons fijnste bedrijf, waar ik graag mee werk. Alles wat wordt verteld over dat Belgen en Nederlanders moeilijk kunnen samenwerken, is bullshit. We innoveren en we transformeren; dat is ook pijn lijden. Dat moet je doen met een opgewekt gemoed. We hebben in Nederland nu de juiste spirit. Bij PCM in 2009 was er louter cynisme, dat is nu totaal anders."

Op de tweede plaats in de top 50 ook een Belg: NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch, een graag geziene gast in met name De Wereld Draait Door. Hij publiceert in september het boek Ik zou zo graag van jullie houden. Onderdeel van de publiciteit is de bekendmaking dat hij Nederlander wil worden: “Ik kan mij ergeren als op vergaderingen wordt doorgeboomd over pietluttigheden. Soms kan over de formulering in een verslag een kwartier worden gedebatteerd, terwijl niemand dat later zal lezen. Dan kan ik alleen maar het hoofd schudden. Dat gezeur is ook de andere kant van zeer principieel zijn. In Vlaanderen worden de zaken dikwijls nooit helemaal uitgediscussieerd. Daar erger ik mij nog meer aan.

Hij is niet de enige NRC-prominent die zich met optredens in talkshows als De Wereld Draait Door en Pauw in de kijker speelt. Dat geldt ook voor columnist Bas Heijne (10) en economieredacteur Marike Stellinga (39).

Op nummer drie in DeDagbladen50 staat Philippe Remarque, hoofdredacteur van de Volkskrant. De Telegraaf-hoofdredacteur Paul Jansen is op plaats vier de hoogst genoteerde vertegenwoordiger van TMG.

Op nummer vijf staat Erik Roddenhof, CEO van De Persgroep Nederland, die per 1 januari 2017 aantrad. Roddenhof: “Ik ben een marketeer. Ik bekijk kranten niet als kranten, maar als merken. Die zijn er al tachtig jaar. Die merken overleven wel. Of het nou papier is of digitaal, in the end maakt het niet uit. Elke dag lezen 3,5 miljoen mensen ons op papier en 3,3 miljoen mensen digitaal. Wij moeten niet Twitter, Facebook of Nu.nl willen kopiëren. Wij zijn de nieuwsmákers. Andere media kopiëren het alleen maar.”

Hans Nijenhuis (6) is hoofdredacteur van AD en de centrale redactie van de regionale dagbladen van De Persgroep. Daarmee is hij de grootste journalistenbaas van Nederland. Met Nijenhuis staan er vier hoofdredacteuren in de top 6. Andere hoofdredacteuren zijn Ronald Ockhuysen (Het Parool, 11) en Jan Bonjer (FD, 14).

De top 10 wordt gecomplementeerd door Mediahuis-CEO Gert Ysebaert (7), Willem-Albert Bol, Creative Director bij de Persgroep (8), Marc Vangeel, CEO TMG (9) en Bas Heijne. Met zijn tiende plaats is Heijne de meest invloedrijke columnist in dagbladen.

Belgen en columnisten

Er vallen twee dingen op. De top 10 van DeDagbladen50 is met drie Belgen de meest internationale van de vijf deellijsten van DeMedia100 en de enige deellijst die in de top 10 alleen maar mannen heeft staan.

De eerste vrouw in de lijst is Aaf Brandt Corstius op plaats twaalf. Na Heijne is zij de tweede columnist in de lijst en na haar volgen er nog velen, waaronder Sylvia Witteman (16), Bert Wagendorp (19), Youp van ’t Hek (20), Rosanne Hertzberger (22), Arnon Grunberg  (23), Tom-Jan Meeus (24) en Ebru Umar (26).

Meer dan in andere deellijsten zijn commerciële functies vertegenwoordigd. Lauren Van Der Heijden, directeur corporate sales bij De Persgroep, staat het hoogst op nummer dertien. Bart Verkade (17) is zakelijk directeur bij De Persgroep; Eugenie van Wiechen, algemeen directeur van FD Mediagroep staat op plaats 31; Madelon Fortuin, Commercial Director bij NRC op plaats 32; Sam Bremer, Director Corporate Sales TMG op plaats veertig en Pier Baarsma, commercieel directeur van NDC Mediagroep op plaats 47.

Verder: Thomas van Vessem, Manager Corporate Marketing bij De Persgroep op plaats 28; Marko van Kampen, oprichter en CEO van MyChannels op plaats 33; Mandy van der Wal, Director OTT bij TMG op plaats 34 en Ernst Keyzer, Managing Director TMG Digital op plaats 46.



DeMedia100 wordt gesponsord door: